Türkçe Öğretmeni Adaylarının Sınav Hazırlama Becerilerine Yönelik Rubrik Geliştirme Çalışması
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20802678Anahtar Kelimeler:
Sınav hazırlama, rubrik geliştirme, Türkçe öğretmeni adayları, analitik rubrik, geçerlik, güvenirlikÖzet
Bu araştırma, Türkçe öğretmeni adaylarının sınav hazırlama ve değerlendirme becerilerini nesnel, sistematik ve ölçülebilir biçimde ortaya koymak amacıyla analitik bir rubrik geliştirmeyi amaçlamaktadır. Öğretmen adaylarının ölçme-değerlendirme bilgi ve becerilerinin hem öğretim sürecinin niteliğini hem de öğrenci başarısını doğrudan etkilediği bilindiğinden, sınav tasarım sürecini bütüncül olarak değerlendirebilecek geçerli ve güvenilir bir araca ihtiyaç duyulmuştur. Rubrik geliştirme süreci, alan yazın incelemesi, ölçütlerin belirlenmesi, taslak formun oluşturulması ve uzman görüşleriyle kapsam geçerliğinin sağlanması aşamalarını içermektedir. Lawshe analizi sonucunda tüm maddelerin kapsam geçerlik ölçütünü karşıladığı belirlenmiştir. Yapı geçerliği, iki puanlayıcıdan elde edilen puanlar arasındaki ilişkiye dayalı olarak Spearman korelasyon katsayısı ile incelenmiş; katsayıların .708 ile .900 arasında değiştiği görülmüştür. Güvenirlik analizlerinde Cronbach’s Alpha katsayısı .772 olarak hesaplanmış ve rubriğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu ortaya konmuştur. Ayrıca Cohen’s Kappa katsayıları tüm maddelerde yüksek uyuma işaret etmiştir. Bulgular, geliştirilen rubriğin Türkçe öğretmeni adaylarının sınav hazırlama ve değerlendirme becerilerini ölçmede hem geçerli hem de güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.
Referanslar
Andrade, H. G. (1997). Understanding rubrics. Educational Leadership, 54(4), 14–17.
Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
Cohen, J. (1960). A coefficient of agreement for nominal scales. Educational and Psychological Measurement, 20(1), 37–46.
Çiçek, S. (2024). Ana dili olarak Türkçe öğretiminde dört temel dil becerisini ölçme ve değerlendirmeye ilişkin öğretmen görüşleri: Beceri temelli yazılı ve uygulamalı sınav sistemi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 62, 3517–3542.
Doğan Kahtalı, B., & Çelik, Ş. (2019). 2019 Türkçe öğretim programı’nda ölçme ve değerlendirme ile Türkçe öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme araçlarını kullanma düzeyleri. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 6(2), 237–244.
Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Asil Yayın Dağıtım.
Karaman, P. (2022). Ölçme-değerlendirme okuryazarlığı. M. Özden (Ed.), Okur yazar mıyım (pp. 93–105) içinde. Anı Yayıncılık.
Karatay, H., & Dilekçi, A. (2019). Türkçe öğretmenlerinin dil becerilerini ölçme ve değerlendirme yeterlikleri. Millî Eğitim Dergisi, 48(1), 685–716.
Khan, R. (2023). Exploring assessment literacy of tertiary-level teachers in Bangladesh. In Local research and glocal perspectives in English language teaching: Teaching in changing times (pp. 345–361). Springer Nature Singapore.
Kintsch, E. (2005). Comprehension theory as a guide for the design of thoughtful questions. Topics in Language Disorders, 25, 51–64.
Kolcuoğlu, B., & Boylu, E. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe öğretenlerin ölçme ve değerlendirme okuryazarlıkları üzerine bir inceleme. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 28(1), 249–272.
Kutlu, Ö., Doğan, C. D., & Karakaya, İ. (2014). Ölçme ve değerlendirme: Performansa ve portfolyoya dayalı durum belirleme. Pegem Akademi.
Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28, 563–575.
McHugh, M. L. (2012). Interrater reliability: The kappa statistic. Biochemia Medica, 22(3), 276–282.
Mertler, A. C. (2004). Secondary teachers’ assessment literacy: Does classroom experience make a difference? American Secondary Education, 33(1), 49–64.
Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Türkiye yüzyılı maarif modeli ortaokul Türkçe dersi öğretim programı.
Sallabaş, M. E., & Kiler, B. (2024). Dil becerilerini ölçme ve değerlendirme sürecinde Türkçe öğretmenlerinin karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 12(3), 650–666.
Seçer, İ. (2015). Psikolojik test geliştirme ve uyarlama süreci: SPSS ve LISREL uygulamaları. Anı Yayıncılık.
Stiggins, R. J. (1995). Assessment literacy for the 21st century. Phi Delta Kappan, 77(3), 238–245.
Türkben, T. (2022). Türkçe öğretmenlerinin sınıf içi öğrenme becerilerini ölçme ve değerlendirme yeterlikleri. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama Dergisi, 13(25), 45–72.
Ömeroğlu, A. F. (2024). Türkçe öğretmenlerinin uyguladığı sınav sorularının öğrenme alanları, ölçme değerlendirme yöntemleri ve bilişsel alan basamakları açısından incelenmesi. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 14, 975–992.
Ünlü, S., Öztürk, H., & Tağa, T. (2014). Türkçe dersinde uygulanan sınavlar üzerine bir değerlendirme. International Journal of Social Science, 28, 513–523.
Yükseköğretim Kurulu. (2018). Öğretmen yetiştirme lisans programları. http://www.yok.gov.tr
Yüceer, D. (2024). Türkçe öğretmeni adaylarının soru hazırlamaya dair deneyim ve görüşleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 12(1), 69–86.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Müfredat ve Eğitim Çalışmaları Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
