Çocuktan Ebeveyne Şiddet Ölçeği Ebeveyn Formu (ÇEŞÖ-e): Bir Ölçek Geliştirme Çalışması
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20801799Anahtar Kelimeler:
Çocuktan ebeveyne şiddet, geçerlilik, güvenirlilik, ölçek geliştirmeÖzet
Bu çalışmanın amacı, Özdemir Bişkin (2023) tarafından çocuk formu geliştirilmiş olunan Çocuktan Ebeveyne Şiddet Ölçeği’ nin Ebeveyn Formu’ nu geliştirmektir. İncelenen literatürde Çocuktan Ebeveyne Şiddet Ölçeklerinin sadece çocuk formlarının bulunmasıyla ve ebeveyn formuna rastlanılamamasıyla; çocuktan ebeveyne şiddetin ebeveyn perspektifinden ölçülebilmesin olanak sağlayabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirme gereksinimi amaçlanmıştır. Ölçek, fiziksel ve psikolojik (duygusal) alt boyutlarıyla toplam 2 alt boyuta ve 11 maddeye sahiptir. Çalışmada 11 yaşından büyük çocuğa sahip (218 AFA, 191 DFA) toplam 409 ebeveynden veri toplanmıştır. Katılımcıların 103’ ü (%48.4) iki, 31’i (%14.6) bir, 79’u ise (37.1) üç ve üzeri çocuk sahibi olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların yaşları 30 -69 aralığında değişmektedir ve ortalamasıysa 45.05’ dir. Ölçeğin geliştirilme sürecinde, önce Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), daha sonrasında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) olmak üzere iki adımlı bir veri toplama süreci izlenerek ölçeğin doğruluğu ve güvenirliği test edilmiştir. Ölçeğin güvenirlik analizi sonuçları; (χ2= 77.389, sd=42, χ2/sd = 1.843, GFI=.936, NFI=.875, CFI=.937, IFI=.938, SRMR=.0669, RMSEA=.067) kabul edilen değerler aralığında bulunmaktadır. Ölçeğin iç tutarlılığı Cronbach Alpha .829 olarak hesaplanmıştır.
Referanslar
Berry,J., &Jones,W.(1995).The parental stress scale: Initial psychometric evidence. Journal of Social and Personal
Calvete, E., Gámez-Guadix, M., Orue, I., Gonzalez-Diez, Z., Lopez de Arroyabe, E., Sampedro, R., ... Borrajo, E. (2013). Brief report: The adolescent child-to-parent aggression questionnaire: An examination of aggressions against parents in Spanish adolescents. Journal of Adolescence, 36, 1077–1081. https://doi.org/10. 1016/j.adolescence.2013.08.017
Cano‐Lozano, M. C., León, S. P., & Contreras, L. (2021). Child‐to‐Parent Violence: Examining the Frequency and Reasons in Spanish Youth. Family Relations, 70(4), 1132-1149. https://doi.org/10.1111/fare.12567
Contreras, L., Bustos-Navarrete, C., & Cano-Lozano, M. C. (2019). Child-to-parent Violence Questionnaire (CPV-Q): Validation among Spanish adolescents. International journal of clinical and health psychology : IJCHP, 19(1), 67–74. https://doi.org/10.1016/j.ijchp.2018.09.001
Contreras, L., León, SP ve Cano-Lozano, MC (2020). Çocuktan Ebeveyne Şiddet Anketi, Ebeveyn Versiyonu (CPV-QP) ile Çocuktan Ebeveyne Şiddetin Değerlendirilmesi: Faktör Yapısı, Yaygınlık ve Nedenler. Frontiers in Psychology, 11, Makale 604956. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.604956
Cottrell, B. (2001). Parent abuse: The abuse of parent by their teenage children. Ottawa: Family Violence Prevention Unit, Health Canada.
Edenborough, M., Wilkes, L. M., Jackson, D., & Mannix, J. (2011). Development and validation of the Child-to-Mother Violence Scale. Nurse Researcher, 18(2), 63-76. https://doi.org/10.7748/nr2011.01.18.2.63.c8285
Edenborough, M., Wilkes, L. M., Jackson, D., & Mannix, J. (2011). Development and validation of the Child-to-Mother Violence Scale. Nurse Researcher, 18(2), 63-76. https://doi.org/10.7748/nr2011.01.18.2.63.c8285
Gallego, Raquel, Mercedes Novo, Francisca Fariña, ve Ramón Arce. “Child-to-Parent Violence and Parent-to-Child Violence: A Meta-Analytic Review”. Research-Article. European Journal of Psychology Applied to Legal Context 11, sy 2 (2019): 51-59. https://doi.org/10.5093/ejpalc2019a4.
Gördesli, M. A., & Sünbül, Z. A. (2021). The Psychometric Properties of Parental Stress Scale-Turkish Form.
Gürbüz, S., & Şahin, F. (2015). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri.
Harbin, Henry T., ve Denis J. Madden. “Battered parents: A new syndrome”. The American Journal of Psychiatry (US) 136, sy 10 (1979): 1288-91. https://doi.org/10.1176/ajp.136.10.1288.
Harries, T., Curtis, A., Skvarc, D. ve diğerleri. Çocuktan Ebeveyne Yönelik Şiddet İşlevleri Ölçeği (CPV-F): Geliştirme ve Doğrulama. J Fam Viol 38 , 1287–1301 (2023). https://doi.org/10.1007/s10896-022-00425-2
Holmbeck, G. N., & Hill, J. P. (1988). Storm and stress beliefs about adolescence: Prevalence, self-reported antecedents, and effects of an undergraduate course. Journal of Youth and Adolescence, 17(4), 285–306. https://doi.org/10.1007/BF0153761
Krug, E. G., Mercy, J. A., Dahlberg, L. L., & Zwi, A. B. (2002). The world report on violence and health. The Lancet, 360(9339), 1083-1088. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(02)11133-0
Monks, C. P., Tsermenseli, S., & Thompson, T. (2026). Development and Psychometric Properties of the Child-to-Parent Aggression Parent-Report (CPA-p). Journal of Child and Family Studies. https://doi.org/10.1007/s10826-026-03287-0
Oksuz, A., & Öğretir Özçelik, A. D. (2025). Ergenden Ebeveyne Şiddet Ölçeği: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, 44(1), 41-70. https://doi.org/10.7822/omuefd.1423438
Özdemir-Bişkin, S. (2023). Development of Child to Parent Violence Scale (CPV-S): Investigating psychometric properties in Turkish adolescents. Research on Education and Psychology (REP), 7(Special Issue 2), 478-493.https://doi.org/10.54535/rep.1362040
Pereira, R., Loinaz, I., del Hoyo-Bilbao, J., Arrospide, J., Bertino, L., Calvo, A., ... & Gutiérrez, M. M. (2017). Proposal for a definition of filio-parental violence: Consensus of the Spanish Society for the Study of FilioParental Violence (SEVIFIP). Papeles Del Psicólogo, 38(3), 216-223. https://doi.org/10.23923/pap.psicol2017.2839
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Müfredat ve Eğitim Çalışmaları Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
