Öğretmen Adaylarının Yeni Öğretmen Atama Sistemine İlişkin Görüşleri: Fenomenolojik Bir Çalışma
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18011672Özet
Çalışmada İngilizce öğretmen adaylarının MEB-AGS’ye yönelik görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel olarak yürütülen çalışmada fenomenolojik desen kullanılmıştır. Çalışma 2024-2025 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Akdeniz bölgesinde bulunan bir devlet üniversitesinde öğrenim gören İngilizce öğretmenliği öğretmen adayları ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Yapılan işlemler sonucunda öğretmen adayları AGS’ye yönelik olarak sınav sistemindeki ani değişimin olmasının belirsizliğe sebep olduğunu, bu durumun kendilerinde motivasyon kaybı gibi çeşitli olumsuzluklara neden olduğunu ifade etmişlerdir. Ayrıca adaylar, uygulamalı bir değerlendirme sisteminin olması ve sınav konularının içerik olarak azalmasını da olumlu olarak karşılamışlardır. Adaylar Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi (ÖABT) sınavı yerine Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavına (YDS) girmeyle ilgili olarak da YDS’nin öğretmenlik yeterliliğini ölçmede yetersiz olduğunu belirtmişlerdir. Bunun yanında, öğretmen adayları sınavda alan bilgisi sorularının da olması gerektiğini dile getirmişlerdir. Son olarak adaylar sınav sistemindeki değişikliğin öğretmenlik mesleğine yönelik motivasyonlarını olumsuz yönde etkilediğini belirtmişlerdir. Çalışma sonucunda elde edilen bilgiler ışığında Eğitim Fakültelerinde teorik dersler yerine uygulamalı derslere ağırlık verilmesi, farklı branş öğretmen adayları ile de görüşmeler yapılması gibi çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Referanslar
Akdaş, T., Kara, K., Yavuz, S., Tutsoy, İ., Saritekin, A., & Çiftçi, H. (2023). Öğretmenlerin kariyer basamakları: Karşılaştırmalı bir giriş. Türk Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 12–22. https://www.sakajournals.org/ojs/index.php/tjer/article/view/78
Aras, S., & Sözen, S. (2012, Haziran). Türkiye, Finlandiya ve Güney Kore’de öğretmen yetiştirme programlarının incelenmesi. X. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi Bildiri Özeti, 27–30 Haziran 2012, Niğde Üniversitesi, Niğde.
Atmaca, S., ve Gökmen, A. (2024). Uzaktan eğitimde öğretmen adaylarının karşılaştığı fiziksel, düşünsel ve duygusal zorluklar: Bir fenomenolojik araştırma. Journal of Individual Differences in Education, 6(2), 86–101. https://doi.org/10.47156/jide.1597567
Aykaç, N., Kabaran, H. ve Bilgin, H. (2014). Türkiye'de ve bazı Avrupa Birliği ülkelerinde öğretmen yetiştirme uygulamalarının karşılaştırılmalı olarak incelenmesi. Turkish Studies, 9(3), 279-292. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.6484
Baran, M., & Sabah, S. (2025). Beden Eğitimi ve Spor Öğretmeni Adaylarının KPSS (AGS-MEB) Sürecine İlişkin Algıları. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2(1), 150-166.
Biçer, N., Çoban, İ., & Bakır, S.(2014). Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin karşılaştığı sorunlar: Atatürk Üniversitesi örneği. Journal of International Social Research, 7(29).
Bilen, M. (1996). Plandan Uygulamaya Öğretim. Ankara: Aydan Matbaası.
Büyüköztürk, Ş., Çakmak, A. K., Akgün, Ö. A., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2022). Bilimsel araştırma yöntemleri (32. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2017). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications.
Çaycı, B. (2011). Sınıf öğretmenliği lisans programındaki alan eğitimi derslerinin öğretmen yeterliği üzerindeki etkisinin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 1-12.
Çenkılıç, T., & İzci, E. (2023). Teacher candidates’ for public personnel selection views on the exam (KPSS). RESS Journal: Route Educational & Social Science Journal, 10(3), 256–264. https://doi.org/10.17121/ressjournal.3370
Demirbaş, B. (2022). Öğretmen adaylarının atama öncesi karşılaştıkları güçlükler: fenomenolojik bir çalışma, Trakya Eğitim Dergisi, 12(1), 308-324. https://doi.org/10.24315/tred.900184
Duman, Y. K., & Görücüler, M. (2023). Ortaokul öğretmenlerinin kariyer basamakları sınavına yönelik görüşlerinin incelenmesi [Examination of secondary school teachers' opinions on career step exam]. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(14), 24–43.
Ergün, M. (2023). Coğrafya öğretmenliği okuyan öğretmen adaylarının KPSS’ye ilişkin algıları. Multidisipliner Yaklaşımlarla Coğrafya Dergisi, 1(1), 32–46. https://doi.org/10.29329/mdag.2023.530.3
Gül, M. (2025). Öğretmen adaylarının Millî Eğitim Akademisi hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Eğitim Dergisi, 7(1), 58-73.
Gündoğdu, K., Çimen, N., & Turan, S. (2008). Öğretmen adaylarının Kamu Personeli Seçme Sınavına (KPSS) ilişkin görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 35–43.
Karataş, S., & Güleş, H. (2013). Öğretmen atamalarında esas alınan merkezi sınavın (KPSS) öğretmen adaylarının görüşlerine göre değerlendirilmesi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3(1), 239–258.
Kart, C. (2009). Hasan Ali Yücel’den Günümüze Bilim ve Eğitim Politikaları. Çağdaş Eğitim Dergisi,361, 37- 41.
Kavcar, M. (2018). Ücretli çalışan öğretmenlerin çalışmaları sırasında karşılaştıkları sorunlarla ilgili görüşlerinin değerlendirilmesi. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(25), 177–196. https://doi.org/10.29329/mjer.2018.153.6
Kayadibi, F. (2001). Eğitim kalitesine etki eden faktörler ve kaliteli eğitimin üretime katkısı. Journal of Istanbul University Faculty of Theology, (3).
Manav, Ö. (2022). Ataması yapılmayan öğretmenlerin işsizlikle baş etme durumları. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 7(2), 459-473.
Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Çev.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü. Öğretmen yeterlikleri: Öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri ve özel alan yeterlikleri. http://otmg.meb.gov.tr/, 2011.
MEB. (2024, Temmuz 10). Millî Eğitim Bakanlığı Akademi Giriş Sınavı’nın detayları belli oldu. https://www.meb.gov.tr/mill-egitim-bakanligi-akademi-giris-sinavinin-detaylari-belli-oldu/haber/35428/tr
Millî Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı. (2025). Geleceğin inşası: Eğitim 2002–2024 [Yayın duyurusu]. https://sgb.meb.gov.tr/
Özdemir, S. (2016). Öğretmen niteliğinin bir göstergesi olarak sürekli mesleki gelişim. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(3), 233–244.
Pınar, İ., & Sarıçam, H. (2025). Eğitim Fakültelerindeki akademisyenlerin milli eğitim akademisi ile ilgili görüşleri Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 12-29.
Sezgin, F., & Duran, E. (2011). Kamu Personeli Seçme Sınavı’nın (KPSS) öğretmen adaylarının akademik ve sosyal yaşantılarına yansımaları. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 153(153). https://doi.org/10.20296/tsad.44488
Söğüt, D. A., &Abir, M. (2017). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören son sınıf öğretmen adaylarının Kamu Personeli Seçme Sınavına ilişkin görüşleri. The Journal of Academic Social Science, 51(51), 595–610. https://doi.org/10.16992/ASOS.12578
Şenyer, D., & Üstün, A. (2023). Ataması yapılmayan öğretmen adaylarının hissettikleri umutsuzluk ve tükenmişlik duygusuna ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 9(66), 3205–3210. https://doi.org/10.29228/JOSHAS.70893
T.C. Resmi Gazete. 32696 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu, 18.10.2024. Sayı: 32696.https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/10/20241018-1.htm
Tunison, S. (2023). Content analysis. In J. M. Okoko, S. Tunison, & K. D. Walker (Eds.), Varieties of qualitative research methods (Springer Texts in Education). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-04394-9_
Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (12. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yilmaz, M. (2018). Ücretli Öğretmenlerin Karşılaştıkları Sorunlar. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(25), 102-116. https://doi.org/10.29329/mjer.2018.153.6
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Journal of Curriculum and Educational Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
