Ortaöğretim İngilizce Dersi Başarısının Değerlendirilmesinde Algılanan Halo Etkisi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18016340Anahtar Kelimeler:
Halo etkisi, ölçme, değerlendirme, İngilizce, ortaöğretimÖzet
Ya öğrencilerimizin başarılarını değerlendirirken sandığımız kadar adil değilsek? Ya da önyargılarımız hiç beklemediğimiz halde düşünce ve kararlarımıza yön veriyorsa? Eğitimde ölçme ve değerlendirme süreçlerine etki edebilecek halo etkisi, ölçme süreçlerinde objektiflik için önemlidir. Öğretim programı doğrultusunda yapılan sınavlarda başarının değerlendirilmesinde halo etkisi olabilir. Bu araştırmanın amacı, İngilizce ders başarısının değerlendirilmesinde öğrencilerin algıladığı halo etkisinin belirlenmesi ve farklı değişkenlere göre incelenmesidir. Araştırma, betimsel araştırma ve nedensel karşılaştırma modellerindedir. Kayseri’deki ortaöğretim öğrencileri araştırmanın evrenini, bu evrenden basit seçkisiz örnekleme yoluyla seçilen 3100 öğrenci ise örneklemini oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Algılanan Halo Etkisi Ölçeği kullanılmıştır. Veri analizinde normallik incelemeleri yapılmış, betimsel istatistikler ve parametrik testler kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgularda algılanan halo etkisinin yüksek olduğu belirlenmiş, cinsiyet, ebeveynin öğretmen olması, İngilizce dersi notu ve sınıf gibi değişkenler açısından anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda öğretmenlere, ailelere ve politika yapıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Referanslar
Abikoff, H., Courtney, M., Pelham, W. E. ve Koplewicz, H. S. (1993). Teachers' ratings of disruptive behaviors: The influence of halo effects. Journal of Abnormal Child Psychology, 21(5), 519-533. https://doi.org/10.1007/BF00916317
Alatlı, B. K. (2012). Başarının değerlendirilmesinde Algılanan Halo Etkisi Ölçeği’nin geliştirilmesi. (Tez no. 302876) [Yüksek Lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
Anastasi, A. ve Urbina, S. (1997). Psychological Testing (7. baskı). Pearson Prentice Hall.
Atılgan, H. (2009). Değerlendirme ve not verme. H. Atılgan. (Edt.), Eğitimde ölçme ve değerlendirme (4. baskı, s. 349-396). Anı Yayıncılık.
Behrmann, L. (2019). The halo effect as a teaching tool for fostering research-based learning. European Journal of Educational Research, 8(2), 433-441. https://doi.org/10.12973/eu-jer.8.2.433
Berman, J. S. ve Kenny, D. A. (1977). Correlation bias: Not gone and not to be forgotten. Journal of Personality and Social Psychology, 35(12), 882-887. https://doi.org/10.1037/0022-3514.35.12.882
Büyüköztürk, Ş. (2004). Sosyal bilimler için analiz el kitabı (1. baskı). Pegem Akademi.
Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri (19. baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
Can, A. (2016). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi (4. baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
Cannon, E. ve Cipriani, G. P. (2022). Quantifying halo effects in students’ evaluation of teaching. Assessment and Evaluation in Higher Education, 47(1), 1–14. https://doi.org/10.1080/02602938.2021.1888868
Cooper, W. H. (1981). Ubiquitous halo. Psychology Bulletin, 90(2), 218-224. https://doi.org/10.1037/0033-2909.90.2.218
Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları (1. baskı). Pegem Akademi.
Darby, J. A. (2007). Are Course Evaluations Subject to a Halo Effect? Research in Education, 77(1), 46-55. https://doi.org/10.7227/RIE.77.4
Dennis, I. (2007). Halo effects in grading student projects. Journal of Applied Psychology, 92(4), 1169-1176. https://doi.org/10.1037/0021-9010.92.4.1169
Feldman, J. M. (1986). A note on the statistical correction of halo error. Journal of Applied Psychology, 71(1), 173-176. https://doi.org/10.1037/0021-9010.71.1.173
Gabrieli, G., Lee, A., Setoh, P. ve Esposito, G. (2021). An analysis of the generalizability and stability of halo effect during the Covid-19 outbreak. Frontiers in Psychology, 12, 1-9. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.631871
Gökcel, H. İ. (2007). The effectiveness of source monitoring training in reducing halo effect and negativity bias in a performance appraisal setting. (Tez no. 387679) [Yüksek Lisans tezi, Koç Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
Gronlund, N. E. (1976). Measurement and evaluation in teaching (3. baskı). Macmillan Publishing.
Huang, J., Peng, Y. ve Zheng, K. (2023). A study on the influence of halo effect: teaching evaluation in junior and senior high schools. Journal of Education, Humanities and Social Sciences, 22, 117-124.
Jacobs, R., ve Kozlowski S. W. J. (1985). A Closer Look at Halo Error in Performance Ratings. The Academy of Management Journal, 28(1), 201–212. https://doi.org/10.2307/256068
Kağıtçıbaşı, Ç. (2006). Yeni insan ve insanlar (10. baskı). Evrim Yayınevi.
Kahneman, D. (2011). Thinking, fast and slow (1. baskı). Farrar, Straus and Giroux. https://ia600603.us.archive.org/10/items/DanielKahnemanThinkingFastAndSlow/Daniel%20Kahneman-Thinking%2C%20Fast%20and%20Slow%20%20.pdf
Karakuş, M. A. (2008). İlköğretim öğrencilerinin başarılarının değerlendirilmesinde hale etkisi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi (27. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
Kim, H. (2020). Effects of rating criteria order on the halo effect in L2 writing assessment: A many-facet rasch measurement analysis. Language Testing in Asia, 10(16), 120-135. https://doi.org/10.1186/s40468-020-00115-0
Knight. F. B. (1923). The effect of the “acquaintance factor” upon personal judgements. Journal of Educational Psychology, 14(3), 129-142. https://doi. org/10.1037/h0073148
Kutlu, Ö., Doğan, C. D. ve Karakaya, İ. (2017). Ölçme ve değerlendirme: performansa ve portfolyoya dayalı durum belirleme. (5. baskı). Pegem Akademi.
MacDougall, M., Riley, S.C., Cameron, H. ve McKinstry, B. (2008). Halos and horns in the assessment of undergraduate medical students: A consistency-based approach (EJ803057). Journal of Applied Quantitative Methods, 3(2), 116-128. ERIC.
Malouff, J. (2008). Bias in grading. College Teaching, 56(3), 191–192. https://doi. org/10.3200/CTCH.56.3.191-192
Malouff, J. M., Emmerton, A. J. ve Schutte, N. S. (2013). The risk of a halo bias as a reason to keep students anonymous during grading. Teaching of Psychology, 40(3), 233-237. https://doi.org/10.1177/0098628313487425
Murphy, K. R. ve Reynolds, D. H. (1988). Does true halo affect observed halo? Journal of Applied Psychology, 73(2), 235-238. https://doi.org/10.1037/0021-9010.73.2.235
Neugaard, B. (2025), Halo effect. Encyclopaedia Brittanica. https://www.britannica. com/science/halo-effect
Newcomb, T. (1931). An experiment designed to test the validity of a rating technique. Journal of Educational Psychology, 22(4), 279–289. https://doi. org/10.1037/h0070737
Nisbett, R. E. ve Wilson, T. D. (1977). The Halo Effect: Evidence for Unconscious Alteration of Judgments. Journal of Personality and Social Psychology, 35(4), 250-256. https://doi.org/10.1037/0022-3514.35.4.250
Özgüven, İ. E. (2000). Psikolojik testler (4. baskı). PDREM Yayınları.
Pekcan, N. (2019). Algılanan halo etkisinin hiyerarşik doğrusal modelleme ile incelenmesi (Tez no. 580721) [Yüksek Lisans, Ankara Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
Pike, G. R. (1999). The constant error of the halo in educational outcomes research. Research in Higher Education, 40(1), 61-86. https://doi.org/10.1023/A: 1018774311468
Russell, M. K. ve Airasian, P. W. (2012). Classroom assessment: Concepts and applications (7. baskı). McGraw-Hill.
Sanrey, C., Bressoux, P., Lima, L. ve Pansu, P. (2021). A new method for studying the halo effect in performance ratings. Educational Psychology, 40(5), 660-678.
Schmidt, F. T. C., Kaiser, A., ve Retelsdorf, J. (2023). Halo effects in grading: An experimental approach. Educational Psychology, 43(2–3), 246–262. https://doi.org/10.1080/01443410.2023.2194593
Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics (5. baskı). Allyn and Bacon.
Thorndike, E.L. (1920). A constant error in psychological ratings. Journal of Applied Psychology, 4(1), 25-29. https://doi.org/10.1037/h0071663
Turgut, M. F. ve Baykul, Y. (2012). Eğitimde ölçme ve değerlendirme (4. Baskı). Pegem Akademi.
Yılmazer, U. (2015). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Teorem Yayıncılık.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Journal of Curriculum and Educational Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
